Ostre niedokrwienie kończyn

Przyczynami ostrego niedokrwienia kończyn są:

  • zator — 45% przypadków
  • ostra zakrzepica tętnic — 35% przypadków
  • urazy tętnic — 17% przypadków
  • całkowite przerwanie krążenia żylnego — 2% przypadków
  • tętniaki — 1% przypadków

Poniżej krótko omawiam dwie najważniejsze z nich.

Zator

W około jednej czwartej przyczyna zatoru jest niestety trudna do określenia. Do ich powstawania predysponują czynniki kardiologiczne (zapalenia bakteryjne serca, wady serca, zawał, tętniak, sztuczne zastawki, zaburzenia hemodynamiczne), blaszki i skrzepliny w tętnicach, choroby płuc, ciała obce w naczyniach (np. tomografia komputerowa) oraz operacje (w szczególności na sercu).

Umiejscowienie

  • tętnice mózgu: 50 — 60%
  • tętnice trzewi: 50%
  • tętnice kończyn: 30%
    • tętnica udowa: 47%
    • tętnica biodrowa: 21%
    • aorta brzuszna: 15%
    • tętnica podkolanowa: 6%
    • tętnice pachowa i ramienna: 5%
    • tętnice piszczelowe i przedramienia: 3%
    • wielomiejscowe: 3%

Objawy

  • nagły ból
  • brak tętna obwodowo do zatoru
  • zaburzenia czucia do utraty czucia
  • zabarwienie skóry
  • obniżenie ciepłoty skóry
  • osłabienie mięśni  niedowład  stężenie
  • przykurcze mięśni
  • plamy opadowe
  • pęcherze krwiste
  • martwica obwodowa

Ostra zakrzepica tętnic

Przyczyny

  • zawał serca: 60%
  • odwodnienie: 11%
  • arteriografia: 5%
  • zespoły uciskowe: 4%
  • nieznana: 20%

Objawy

W miarę postępu czasu i w zależności od stopnia zamknięcia naczynia, pojawiają się kolejno:

  1. brak tętna, ból kończyny, bladość skóry, ochłodzenie;
  2. zmniejszenie i zaburzenia czucia, miejsowa sinica;
  3. porażenie ruchowe, znieczulica;
  4. widoczne odwodnienie odcinka objętego zakrzepicą, tworzenie się pęcherzy, wybroczyny, zgorzel.

Leczenie

Zachowawcze koncentruje się wokół zminimalizowania skutków zakrzepu. Dąży się do przemieszczenia zakrzepu jak najdalej obwodowo (leki naczynioaktywne), zapobiegania narastaniu zakrzepu powyżej i poniżej zatoru (heparyna), zniesienia bólu oraz leczenia choroby podstawowej, która była przyczyną zakrzepicy.

W leczeniu operacyjnym stosuje się embolektomię (otwarcie tętnicy i usunięcie skrzepu), bypassy omijające oraz amputacje w przypadkach głębokiego lub trwającego długo niedokrwienia.